Günlük hayatýmýzda sayýsýz iþ tanýmý yapýlabilir ama fiziksel anlamda iþin tanýmý net ve tektir.
Düz bir yolda saatlerce yürüyen bir insan,ya da masada oturup saatlerce ders çalýþan bir ideal öðrenci mi iþ yapmýþtýr? Yoksa bir basamak merdiven çýkan öðrenci mi iþ yapmýþtýr? Düz bir yolda yürüyen adam ile çalýþan öðrenci fiziksel anlamda iþ yapmamýþtýr. Ancak bir basamak merdiven çýkan öðrenci fiziksel anlamda bir iþ yapmýþtýr.
O halde iþi þöyle tanýmlayabiliriz;

ÝÞ

Bir kuvvet, bir cisme uygulandýðýnda, onu kendi doðrultusunda hareket ettiriyorsa, fen anlamýnda bu kuvvet iþ yapmýþtýr.
Bu iþin tanýmýndan da anlaþýldýðý üzere fen anlamýnda iþin yapýlabilmesi için üç þartýn gerçekleþmesi gerekir;
1)Bir cisme bir kuvvetin uygulanmasý gerekir yani bir kuvvet olmalýdýr.
2) Bu kuvvet bu cisme yol aldýrmasý gerekir.
3) Kuvvetle yolun ayný doðrultuda olmasý gerekir.
Bu þartlardan biri ve ya birkaçý eksik olursa iþ yapýlmýþ sayýlmaz.

Ýþ=Kuvvet . Yol W=F . S W:Yapýlan iþ
F:Hareket doðrultusundaki kuvvetlerin bileþkesi (Net kuvvet)
S:Net kuvvet doðrultusunda alýnan yol

Bu formülün geçerli olabilmesi için kuvvet ile yolun ayný doðrultuda yani birbirine paralel olmasý gerekir.
Kuvvet yola paralel deðilse,ya kuvvetin yol doðrultusundaki bileþeni alýnarak ya da yolun kuvvet doðrultusundaki bileþeni alýnarak kuvvetle yol ayný doðrultuya getirildikten sonra çarpma iþlemi yapýlýr.

Ýþ Birimleri :
Ýþ=kuvvet . yol olduðundan iþ birimleri de kuvvet birimleri ile yol (uzunluk) birimlerinin çarpýmýna eþittir.

F S W = F . S
N m Joule
Dyne cm Erg
Kg-kuv m kg-kuv . m

1 Joule = 107 Erg
1 kg-kuv . m = 9,8 Joule = 10 Joule

GÜÇ

Birim zamanda yapýlan iþe güç denir.
Güç=Ýþ:Zaman

P=W:t

Fen bilimlerinde, yukarýdaki ifadeye göre az zaman da çok iþ yapan adama güçlü adam denir
Güç Birimleri:
Ýþ birimlerini zaman birimlerine bölmekle güç birimleri elde edilir.

Güç Ýþ Zaman
P W t
MKS (SI) Watt (W) j s
CGS Erg/s erg s

1kilowatt = 1000 watt
1kgf . m/saniye= 9,8 watt
1 Buhar Beygiri (B.B)=736 watt


ENERJÝ
Bir cismin ya da sistemin iþ yapabilme kabiliyetine enerji denir. Deðiþik enerjiler vardýr. Biz mekanik enerjiyi inceleyeceðiz. Mekanik enerji iki kýsýmdýr;
1.Kinetik enerji (Hareket enerjisi) ve
2.Potansiyel enerji
1.Kinetik Enerji:
Bir cismin hareketinden (hýzýndan) dolayý sahip olduðu enerjidir.

Ek=1/2.m.v2
Ek=Kinetik enerji (joule)
m=Cismin kütlesi (kg)
v=Cismin hýzý (m/s)

2.Potansitel Enerji:
Cisimlerin durumlarý nedeniyle sahip olduklarý enerjidir. Gerilmiþ ya da sýkýþtýrýlmýþ yayýn, yukarýya kaldýrýlmýþ cismin, barajda birikmiþ suyun potansiyel enerjileri vardýr.
Bir yayý gererken ya da sýkýþtýrýrken, bir taþý kaldýrýrken iþ yaparýz. Yay ve taþ, yapýlan bu iþ kadar potansiyel enerji kazanýr.
Belirtilen bir yere göre G=m .g aðýlýðýndaki bir cismin potansiyel enerjisi “Ep=k .m .g”dir.
Cismi h yüksekliðinden aþaðýya býrakýrsak potansiyel enerji; kinetik enerjiye dönüþür.
Burada h cismi hangi seviyeye göre potansiyel enerjisini yazýyorsak, cismin o seviyeye olan yüksekliði alýnacaktýr. Mesela masanýn üzerinde duran bir cismin masaya göre h yüksekliði olmadýðýndan potansiyel enerjisi sýfýrdýr. Fakat ayný cismin yere göre bir potansiyel enerjisi vardýr.

Enerjinin Korunumu:
Hiçbir enerji kendi kendine var olmaz, kendi kendine de yok olmaz. Fakat bir türden baþka bir tür enerjiye dönüþebilir. Bu dönüþüm sýrasýnda toplam enerji daima sabittir. Toplam enerjinin sabit olmasý demek bir tür enerji azalýrken baþka tür enerjinin ayný miktarda artmasý demektir. Mesela belli bir yükseklikten yere doðru hýzlanarak düþen bir cismin kinetik enerjisi artarken, ayný miktarda potansiyel enerjisi de azalmaktadýr.
Barajda birikerek potansiyel enerji kazanan su daha sonra yüksekten düþerek kinetik, sonra elektrik ve oradan da ýsý ve ýþýk enerjisine dönüþmektedir.
Not: Enerji birimleri iþ birimlerinin aynýsýdýr.

Günlük hayatýmýzda sayýsýz iþ tanýmý yapýlabilir ama fiziksel anlamda iþin tanýmý net ve tektir.
Düz bir yolda saatlerce yürüyen bir insan,ya da masada oturup saatlerce ders çalýþan bir ideal öðrenci mi iþ yapmýþtýr? Yoksa bir basamak merdiven çýkan öðrenci mi iþ yapmýþtýr? Düz bir yolda yürüyen adam ile çalýþan öðrenci fiziksel anlamda iþ yapmamýþtýr. Ancak bir basamak merdiven çýkan öðrenci fiziksel anlamda bir iþ yapmýþtýr.
O halde iþi þöyle tanýmlayabiliriz;

ÝÞ

Bir kuvvet, bir cisme uygulandýðýnda, onu kendi doðrultusunda hareket ettiriyorsa, fen anlamýnda bu kuvvet iþ yapmýþtýr.
Bu iþin tanýmýndan da anlaþýldýðý üzere fen anlamýnda iþin yapýlabilmesi için üç þartýn gerçekleþmesi gerekir;
1)Bir cisme bir kuvvetin uygulanmasý gerekir yani bir kuvvet olmalýdýr.
2) Bu kuvvet bu cisme yol aldýrmasý gerekir.
3) Kuvvetle yolun ayný doðrultuda olmasý gerekir.
Bu þartlardan biri ve ya birkaçý eksik olursa iþ yapýlmýþ sayýlmaz.

Ýþ=Kuvvet . Yol W=F . S W:Yapýlan iþ
F:Hareket doðrultusundaki kuvvetlerin bileþkesi (Net kuvvet)
S:Net kuvvet doðrultusunda alýnan yol

Bu formülün geçerli olabilmesi için kuvvet ile yolun ayný doðrultuda yani birbirine paralel olmasý gerekir.
Kuvvet yola paralel deðilse,ya kuvvetin yol doðrultusundaki bileþeni alýnarak ya da yolun kuvvet doðrultusundaki bileþeni alýnarak kuvvetle yol ayný doðrultuya getirildikten sonra çarpma iþlemi yapýlýr.

Ýþ Birimleri :
Ýþ=kuvvet . yol olduðundan iþ birimleri de kuvvet birimleri ile yol (uzunluk) birimlerinin çarpýmýna eþittir.

F S W = F . S
N m Joule
Dyne cm Erg
Kg-kuv m kg-kuv . m

1 Joule = 107 Erg
1 kg-kuv . m = 9,8 Joule = 10 Joule

GÜÇ

Birim zamanda yapýlan iþe güç denir.
Güç=Ýþ:Zaman

P=W:t

Fen bilimlerinde, yukarýdaki ifadeye göre az zaman da çok iþ yapan adama güçlü adam denir
Güç Birimleri:
Ýþ birimlerini zaman birimlerine bölmekle güç birimleri elde edilir.

Güç Ýþ Zaman
P W t
MKS (SI) Watt (W) j s
CGS Erg/s erg s

1kilowatt = 1000 watt
1kgf . m/saniye= 9,8 watt
1 Buhar Beygiri (B.B)=736 watt


ENERJÝ
Bir cismin ya da sistemin iþ yapabilme kabiliyetine enerji denir. Deðiþik enerjiler vardýr. Biz mekanik enerjiyi inceleyeceðiz. Mekanik enerji iki kýsýmdýr;
1.Kinetik enerji (Hareket enerjisi) ve
2.Potansiyel enerji
1.Kinetik Enerji:
Bir cismin hareketinden (hýzýndan) dolayý sahip olduðu enerjidir.

Ek=1/2.m.v2
Ek=Kinetik enerji (joule)
m=Cismin kütlesi (kg)
v=Cismin hýzý (m/s)

2.Potansitel Enerji:
Cisimlerin durumlarý nedeniyle sahip olduklarý enerjidir. Gerilmiþ ya da sýkýþtýrýlmýþ yayýn, yukarýya kaldýrýlmýþ cismin, barajda birikmiþ suyun potansiyel enerjileri vardýr.
Bir yayý gererken ya da sýkýþtýrýrken, bir taþý kaldýrýrken iþ yaparýz. Yay ve taþ, yapýlan bu iþ kadar potansiyel enerji kazanýr.
Belirtilen bir yere göre G=m .g aðýlýðýndaki bir cismin potansiyel enerjisi “Ep=k .m .g”dir.
Cismi h yüksekliðinden aþaðýya býrakýrsak potansiyel enerji; kinetik enerjiye dönüþür.
Burada h cismi hangi seviyeye göre potansiyel enerjisini yazýyorsak, cismin o seviyeye olan yüksekliði alýnacaktýr. Mesela masanýn üzerinde duran bir cismin masaya göre h yüksekliði olmadýðýndan potansiyel enerjisi sýfýrdýr. Fakat ayný cismin yere göre bir potansiyel enerjisi vardýr.

Enerjinin Korunumu:
Hiçbir enerji kendi kendine var olmaz, kendi kendine de yok olmaz. Fakat bir türden baþka bir tür enerjiye dönüþebilir. Bu dönüþüm sýrasýnda toplam enerji daima sabittir. Toplam enerjinin sabit olmasý demek bir tür enerji azalýrken baþka tür enerjinin ayný miktarda artmasý demektir. Mesela belli bir yükseklikten yere doðru hýzlanarak düþen bir cismin kinetik enerjisi artarken, ayný miktarda potansiyel enerjisi de azalmaktadýr.
Barajda birikerek potansiyel enerji kazanan su daha sonra yüksekten düþerek kinetik, sonra elektrik ve oradan da ýsý ve ýþýk enerjisine dönüþmektedir.
Not: Enerji birimleri iþ birimlerinin aynýsýdýr.

Su Devri daimÝ

Hayatýn kaynaðý sudur. Ýnsan vücudunun % 55-60 sudan oluþmaktadýr. Su, bütün yaþam sürecinde, en temel maddedir. Su çevriminin baþlama noktasý yoktur. Su çevrimini, harekete geçiren Güneþ, okyanuslardaki suyu ýsýtýr, ýsýnan su, buharlaþýr. Yükselen hava akýmlarý, su buharýný, atmosfer içinde yukarýya kadar taþýr. Orada bulunan daha soðuk hava bulutlar içinde yoðunlaþýr. Hava akýmlarý, bulutlarý dünya çevresinde hareket ettirir. Bulutlarýn içinde, damlalarý taþýyan toz zerreleri, bir araya gelerek, büyürler ve yaðýþ olarak gökyüzünden düþerler. Bazý yaðýþlar, kar olarak Dünya'ya geri döner ve donmuþ su kütleleri halinde, binlerce yýl kalabilecek olan buz daðlarý ve buzullar þeklinde birikebilir.

Ilýman iklimlerde, ilkbahar geldiðinde, çoðu zaman kar örtüleri erir ve eriyen su, erimiþ kar olarak, toprak yüzeyinde akýþa geçer ve bazen de sellere sebep olur. Yaðýþýn çoðu, okyanuslara, ya da topraða düþerek, yerçekiminin etkisiyle yüzey akýþý olarak akar. Akýþýn bir kýsmý, vadilerdeki nehirlere karýþýr ve buradan da nehirler vasýtasýyla okyanuslara doðru hareket eder. Yüzey akýþlarý ve yeraltý menþeli kaynaklar, tatlý su olarak, göllerde ve nehirlerde toplanýr. Bütün yüzey akýþlarý nehirlere ulaþmaz. Akýþýn çoðu, sýzarak yeraltýna geçer. Bu suyun bir kýsmý, yüzeye yakýn kalýr. Yeraltý suyu boþaltýmý olarak, tekrar yüzeydeki su kütlelerine ve okyanusa katýlýr. Bazý yeraltý sularý, yer yüzeyinde bulduklarý açýklýklardan, tatlý su kaynaklarý olarak tekrar ortaya çýkarlar. Sýð yeraltý suyu, bitki kökleri tarafýndan alýnýr ve yaprak yüzeyinden terlemeyle atmosfere geri döner.

Dünya'daki Suyun Daðýlýmý

Dünya'daki, yaklaþýk 1milyar 386 milyon kilometre küp toplam suyun, % 96'dan fazlasýnýn tuzlu su olduðu bilinmektedir. Bütün tatlý su kaynaklarýnýn, % 68'inden fazlasý, buz ve buzullarýn içinde hapsedilmiþtir. Tatlý suyun, kalan % 30'u ise yeraltýndadýr. Nehirler, göller gibi yüzeysel tatlý su kaynaklarý, dünyadaki toplam suyun, yaklaþýk % 1'inin 1/700'ü olan 93 100 kilometre küptür. Bununla birlikte, insanlarýn, her gün kullandýðý su kaynaðýnýn çoðunu, nehirler ve göller teþkil etmektedir.

Okyanuslarda Su Akýntýlarý

Okyanus akýntýlarý, okyanus sularýnýn hareketleridir. Bu hareketler, okyanuslara akan büyük nehirler gibidir. Okyanus akýntýlarýna sebep olan, çeþitli faktörler vardýr. Okyanus yüzeyinde gözlenen ve rüzgârlarýn neden olduðu akýntýlara, yüzey akýntýlarý denir. Yüzey akýntýlarýnýn þekli, kendisine neden olan rüzgârýn þekline benzemektedir. Kuzey yarýmkürede yüzey akýntýlarý, saat yönünde iken, güney yarýmkürede saatin tersi yönündedir. Bu akýntýlar, dünyanýn dönmesinin, yollarýný deðiþtirmesinden dolayý, kuzey-güney yönünde deðildir.

Gulf stream, kuzey Amerika'nýn doðu kýyýlarýndan kuzeye akan en büyük yüzey akýntýsýdýr. Bu sýcak su akýntýsý,  Ýzlanda ve Ýngiliz adalarýndaki iklimin ýlýman kalmasýna neden olmaktadýr. Gulf stream, üzerindeki havayý ýsýtýr ve toprak üzerindeki sýcak hava kütlesi, yumuþak hava oluþturmak için hareket eder. Gulf stream, kuzey Avrupa'daki yaðmurlu havadan ve buzullarýn erimesinden sorumludur. Diðer yandan, bazý yüzey akýntýlarý, kutuplardan ekvatora doðru hareket ederek, beraberinde soðuk havayý taþýrlar. Bu akýntýlarýn ulaþmadýðý bölgeler, daha sýcak bir iklime sahiptir.


Okyanuslardaki derin su akýntýlarý, yoðunluk farklýlýklarýna neden olur. Tuzlu sudaki, tuz oraný arttýkça yoðunluk artmaktadýr. Yoðunluðu yüksek olan su, yoðunluðu daha az olan suyun altýna çökerek, yoðun bir akýntýya sebep olur. Atlas okyanusundaki yoðun akýntýlarýn, üç seviyesi vardýr. Bu akýntýnýn iki tanesi güney kutbundan, biri ise kuzey kutbundan gelmektedir.

Akýntýlarýn, balýkçýlýk üzerinde büyük etkileri vardýr. Çünkü sýcak ve soðuk akýntýlarýn karþýlaþtýklarý yerlerde, bol miktarda oksijen, yosun ve plankton bulunur. Buralar balýkçýlýk için elveriþlidir. Ýngiltere, Japonya ve Norveç, balýkçýlýktan yararlanan ülkelerdir. Ayrýca, soðuk ve sýcak akýntýlarýn karþýlaþtýklarý yerlerde tehlikeli sisler oluþur.

Dünyada canlýlarýn yaþadýðý 16-20 km kalýnlýðýnda tabaka; "canlý küre" de denir.

Bu ad ilk kez Fransýz bilgini Lamarck tarafýndan ortaya atýldý ve 20. yüzyýlýn baþýnda bilim dünyasýnca benimsendi. Biyosferin atmosfer içindeki yüksekliði 10000 m'ye ulaþýr. Bu yükseklikten öte bakteri ve mantar sporlarýna rastlanmamýþtýr. Yerde yaþayan kara hayvanlarý için biyosfer 6500-6800 m, yeþil bitkiler için 6200 m, yüksekliðe kadar çýkabilir. Denizin altýnda 5000 m derinlikte canlýlarýn yaþadýðý saptandýðýndan bu da biyosferin alt sýnýrýný oluþturur.

Biyosfer, bir gezegenin dýþ kabuðunun ; hava, toprak, kaya ve su içeren, içinde yaþam bulunan, biyotik dönüþümler ve çevirimler gerçekleþen bir bölümüdür. Jeofiziksel olarak bakýldýðýnda, biyosfer yaþayan tüm canlý türlerini ve iliþkilerini; canlýlarýn litosfer, hidrosfer ve atmosfer ile etkileþimini inceleyen evrensel ekolojik sistemdir.Gezegenimiz dünya dýþýnda da çok basit de olsa yaþam olduðu öðrenilmiþtir. Biyosferin yaklaþýk 3,5 milyar yýl önce bazý aþamalardan geçerek evrim geçirdiði düþünülür.

Yerçekiminin etkisiyle dünyayý çepe çevre saran gaz ve buhar tabakasýna atmosfer denir. Atmosferi oluþturan gazlar genellikle gezegenin iç katmanlarýndan yanardað etkinliðiyle ortaya çýktýðý gibi gezegenin tarihi boyunca dünya dýþý kaynaklardan da beslenmiþtir. Atmosferdeki gazlarýn % 78′ini azot % 20’sini ise oksijen oluþturur. Kalan %1′lik bölümü ise karbondioksit, neon, helyum, kripton, ksenon, hidrojen gibi gazlar oluþturmaktadýr.

Atmosferde bulunan bu gazlar üç grupta incelenebilir ;

• Atmosferde devamlý bulunan ve çoðunlukla miktarlarý deðiþmeyen gazlar (azot, oksijen ve diðer asal gazlar)
• Atmosferde devamlý bulunan ve miktarlarý azalýp çoðalan gazlar (karbondioksit, su buharý, ozon)
• Atmosferde her zaman bulunmayan gazlar (kirleticiler)

Atmosfer yeryüzündeki canlýlar için koruyucu bir perde görevindedir. Gündüz güneþin sýcaðýný, gece de uzayýn soðuðunu önleyerek yeryüzündeki sýcaklýðýn dengelenmesini saðlar.

Atmosferin Katmanlarý

Yerküreyi saran gazlarýn yoðunluklarý ve bileþimleri birbirinden farklý olduðu için yerçekiminin de etkisiyle katmanlar oluþtururlar.

Atmosferin temel olarak 5 katmaný bulunur.

1) Troposfer : Atmosferin yere temas eden en alt katmanýdýr. Gazlarýn en yoðun olduðu katmandýr. Ekvator üzerindeki kalýnlýðý 16–17 km, 45° enlemlerinde 12 km, kutuplardaki kalýnlýðý ise 9–10 km’dir. Katman kalýnlýðýnýn ekvatorda ve kutuplarda farklýlýk göstermesinin nedeni, ekvatorda ýsýnan havanýn hafifleyerek yükselmesi ve merkez kaç kuvvetinin bulunmasý, kutuplarda ise havanýn soðuyarak çökmesi ve merkez kaç kuvvetinin bulunmamasýdýr. Yani bu deðiþiklerin sebebi sýcaklýk farklýlýklarý ve merkez kaç kuvvetinin etkisidir.
Troposfer atmosferin en önemli katmanýdýr diyebiliriz çünkü gazlarýn %75′i su buharýnýn ise tamamý bu katmanda bulunur. Buna baðlý olarak hava akýmlarý, bulutluluk, nem, yaðýþlar, basýnç deðiþiklikleri gibi bilinen bütün meteorolojik olaylar bu katmanda meydana gelir, güçlü yatay ve dikey hava hareketleri de bu katmanda oluþur. Troposfer genellikle yerden yansýyan güneþ ýþýnlarýyla ýsýnýr bu nedenle alt kýsmý daha sýcaktýr ve yerden yükseldikçe sýcaklýk her 200 metrede 1°C azalýr.

2) Stratosfer : Troposferden itibaren 50 km. yükseliðe kadar uzanýr. Yatay hava hareketleri (rüzgarlar) görülür. Su buharý bulunmadýðý için dikey hava hareketleri oluþmaz. Yalnýzca yatay hareketlerin oluþmasý da diðer tabakalar ile stratosfer arasýnda bu katmandan kaynaklanan bir taþýným olmamasýna sebep olur. Bu durum çok tehlikeli olabilir çünkü diyelim ki bir yanardaðýn patlamasýndan ortaya çýkan küller troposferi aþýp stratosfere ulaþýrsa burada birikir ve kalýcý bir kirlilik oluþturur. Ayrýca bu katmanda sýcaklýk deðiþiklikleri olmaz ve katmanýn sýcaklýðý yaklaþýk olarak -45°C’dir. Stratosferde yerçekimi azaldýðý için cisimler gerçek aðýrlýklarýný kaybederler. Bu katmanýn üst kýsýmlarýnda ozon gazlarý bulunur ve güneþ ýþýnlarýný çeken bu gazlar katmanýn ýsýnmasýna neden olur.

3) Mezosfer : Stratosferden itibaren 80 km. yüksekliðe kadar uzanýr. Küçük boyutlu gök taþlarý bu katmanda sürtünmenin etkisiyle buharlaþarak kaybolur.

Ozonosfer ve Kemosfer olarak iki kýsýmdan oluþur.

• Ozonosfer: Bu tabakada ozon gazlarý bulunur. Güneþten gelen zararlý ultraviyole ýþýnlar, ozon gazlarý tarafýndan tutulur. Bundan dolayý canlýlar için koruyucu katmandýr.

• Kemosfer: Zararlý ýþýnlarýn tutulmasý az miktarda burada da görülür. Ayrýca gazlarýn iyonlara ayrýlmaya baþladýðý yerdir.

4) Termosfer : Mezosferden itibaren 400 km. yüksekliðe kadar uzanan katmandýr. Bu katmanda güneþ ýþýnlarý yoðun olarak hissedilir. Sýcaklýðýn güneþin etkisine göre 200 ile 1600°C’dir. Bu katmanda gazlar iyon halinde bulunur ve iyonlar arasýnda elektron alýþveriþi oldukça fazladýr. Bu nedenle haberleþme sinyalleri ve radyo dalgalarý çok iyi iletilir.

5) Ekzosfer : Atmosferin en üst katýdýr. Az miktarda hidrojen ve helyum atomlarýndan oluþur. Kesin sýnýrý bilinmemekle birlikte üst sýnýrýnýn yerden yaklaþýk 10.000 km yükseklikte olduðu kabul edilmiþtir. Bu katmandan sonra artýk bir sýnýr olmadýðý için boþluða geçiþ baþlar. Yapay uydular bu katmanda bulunurlar, yerçekimi çok düþüktür ve gazlar çok seyrektir.

Atmosferin Yeryüzü Açýsýndan Önemi

• Ýklim olaylarý meydana gelir.
• Canlý yaþamý için gerekli gazlarý ihtiva eder.
• Güneþ’ten gelen zararlý ýþýnlarý tutar.
• Dünya’nýn aþýrý ýsýnmasýný ve soðumasýný engeller.
• Dünya ile birlikte dönerek sürtünmeden doðacak yanmayý engeller.
• Uzaydan gelen meteorlarýn parçalanmasýný saðlar.
• Güneþ ýþýnlarýnýn daðýlmasýný saðlayarak, gölgede kalan kýsýmlarýn da aydýnlanmasýný saðlar. Bir baþka ifade ile gölgelerin tam karanlýk olmasýný önler.
• Iþýðý, sesi, sýcaklýðý geçirir ve iletilmesini saðlar.
• Hava akýmlarý nedeniyle gündüz olan bölgelerin aþýrý sýcak, gece olan bölgelerin de aþýrý soðuk olmasýný engeller.